آیا مهریه قابل قسطبندی است؟
مقدمه:
مهریه یکی از حقوق مالی زوجه است که به موجب عقد ازدواج بر عهده زوج قرار میگیرد. با این حال، پرداخت یکجای مهریه همیشه ممکن نیست. قانونگذار برای رفع این مشکل، امکان قسطبندی مهریه را پیشبینی کرده است تا زوجه بتواند حق خود را دریافت کند و در عین حال، زوج با فشار مالی شدید مواجه نشود. در ادامه، شرایط، مراحل و نکات حقوقی مربوط به قسطبندی مهریه تشریح میشود.
تعریف قسطبندی مهریه
قسطبندی مهریه به معنای پرداخت مرحلهای آن بر اساس توان مالی زوج است. مطابق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، زوج میتواند با ارائه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه به دادگاه، درخواست پرداخت قسطی مهریه را ارائه نماید. دادگاه پس از بررسی درآمد و داراییهای زوج، میزان پیشقسط، تعداد اقساط و مبلغ هر قسط را تعیین میکند.
قسطبندی مهریه بر اساس شغل و درآمد زوج
کارگران: دادگاه درآمد ماهانه زوج را از محل کار وی استعلام کرده و با توجه به میزان حقوق دریافتی، پیشقسط و اقساط مهریه را تعیین میکند.
کارمندان: با توجه به ماهیت شغلی و مشخص بودن حقوق کارمندان، دادگاه از طریق فیش حقوقی یا استعلام از بخش کارگزینی اداره محل کار، میزان اقساط را محاسبه میکند.
انواع قسطبندی مهریه
۱. قسطبندی سالیانه: پرداخت مهریه به صورت یک یا چند سکه در هر سال، بسته به تشخیص دادگاه.
۲. قسطبندی عندالاستطاعه: پرداخت مهریه بر اساس توان مالی زوج، که دادگاه میزان پیشقسط و اقساط بعدی را متناسب با درآمد و داراییهای وی تعیین میکند.
—
شرایط قانونی قسطبندی
قسطبندی مهریه تنها در صورتی ممکن است که زوج دارایی قابل توقیف نداشته باشد. چنانچه وی اموالی داشته باشد که جزء مستثنیات دین نیست، زوجه میتواند مهریه خود را به اجرا گذاشته و نسبت به توقیف اموال اقدام نماید.
اموال مستثنی از دین عبارتند از:
منزل مسکونی با ارزش غیرمتعارف
وسایل ضروری زندگی زوج و افراد تحت تکفل
مواد غذایی به میزان نیاز
ابزار و وسایل کار ضروری
وسایل ارتباطی مانند تلفن
قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۴
براساس قانون جدید سال ۱۴۰۴:
مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه همچنان مشمول ضمانت اجرایی است.
مهریه بیش از ۱۱۰ سکه تنها در شرایط خاص و با قسطبندی قابل پرداخت است.
در نکاح دائم: زوجه حتی در صورت عدم تعیین مهریه، مستحق دریافت آن است.
در نکاح موقت: تعیین مهریه شرط صحت عقد است.
مراحل درخواست قسطبندی مهریه
- ثبتدادخواستاعساردردفاترخدماتقضایی
- ارائهمدارکمربوطبهدرآمدووضعیتمالیزوج
- درصورتنیاز، ارائهشهادتشاهدانیکهوضعیتمالیزوجراتأییدکنند
- صدورحکمقسطبندیتوسطدادگاهشاملتعیینپیشقسطواقساطبعدی
قسطبندی مهریه در انواع طلاق
طلاق یکطرفه زوج: پیشقسط مهریه و سایر حقوق مالی زوجه مانند نفقه و اجرتالمثل باید پرداخت شود؛ در صورت ناتوانی زوج، دادخواست اعسار و قسطبندی قابل تقدیم است.
طلاق توافقی: زوجین میتوانند با توافق، بخشی از مهریه را قسطی کنند و پرداخت اقساط تحت نظارت دادگاه انجام میشود.
—
عواقب عدم پرداخت اقساط
در صورت تأخیر در پرداخت اقساط:
زوجه میتواند درخواست حبس زوج تا زمان پرداخت کامل مهریه کند.
امکان توقیف حقوق، درآمد یا سهم الارث زوج برای تأمین پرداخت مهریه وجود دارد.
زوجه میتواند جریمه تأخیر در پرداخت اقساط را مطالبه نماید.
—
پرسشهای متداول
۱. آیا همزمان با قسطبندی، امکان توقیف اموال زوج وجود دارد؟
بله، در صورتی که اموال جزو مستثنیات دین نباشند و اقساط پرداخت نشده باشند، زوجه میتواند نسبت به توقیف اقدام نماید.
۲. مبلغ پیشقسط و میزان اقساط چگونه تعیین میشود؟
دادگاه با بررسی توان مالی زوج، میزان پیشقسط و اقساط ماهانه یا فصلی را مشخص میکند.
۳. در صورت عدم پرداخت اقساط، زوجه چه اقداماتی میتواند انجام دهد؟
زوجه میتواند زوج را تا زمان پرداخت کامل مهریه حبس نماید و نسبت به توقیف حقوق و اموال او اقدام کند.
